មនុស្សភាគច្រើនតែងតែមានអារម្មណ៍ទើសទាល់ ឬខ្លាចចិត្ត នៅពេលដែលត្រូវបដិសេធសំណើរបស់នរណាម្នាក់ មិនថាជាមិត្តភក្តិ សាច់ញាតិ ឬមិត្តរួមការងារ។ ការយល់ព្រមទាំងបង្ខំចិត្ត មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យយើងហត់នឿយនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏អាចធ្វើឱ្យគុណភាពការងារ និងសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់យើងធ្លាក់ចុះផងដែរ។ តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីបដិសេធឱ្យមាន “វិជ្ជាជីវៈ” និង “សុជីវធម៌”? ខាងក្រោមនេះគឺជាគន្លឹះសំខាន់ៗដែល AMS Infotainment សូមចែករំលែក៖

១. ប្រើប្រាស់ “រូបមន្តសាំងវិច” (Sandwich Technique)

ការបដិសេធដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត គឺការដាក់ពាក្យថា “ទេ” នៅចន្លោះពាក្យវិជ្ជមាន៖

• ជំហានទី ១ (សរសើរ/អរគុណ)៖ “អរគុណច្រើនដែលបាននឹកឃើញដល់ខ្ញុំ ឬផ្ដល់ឱកាសនេះឱ្យខ្ញុំ។”
• ជំហានទី ២ (បដិសេធដោយខ្លី)៖ “ប៉ុន្តែ ពេលនេះខ្ញុំមិនអាចទទួលយកបានទេ ដោយសារខ្ញុំមានការងារជាន់គ្នា ឬរវល់ខ្លាំង។”
• ជំហានទី ៣ (បញ្ចប់ដោយល្អ)៖ “សង្ឃឹមថាលើកក្រោយ យើងនឹងមានឱកាសធ្វើការជាមួយគ្នា ឬជូនពរឱ្យគម្រោងនេះជោគជ័យ។”

២. កុំពន្យល់វែងឆ្ងាយពេក (Be Brief but Honest)

កំហុសឆ្គងធំបំផុតគឺការព្យាយាមរកលេស ឬភូតភរដើម្បីបដិសេធ។ ការពន្យល់កាន់តែវែងឆ្ងាយ ធ្វើឱ្យអ្នកដទៃយល់ថាអ្នកកំពុងរកលេស ហើយពួកគេនឹងព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលអ្នកបន្ថែមទៀត។ ចូរនិយាយដោយត្រង់ទៅត្រង់មក តែមានភាពទន់ភ្លន់។ ឧទាហរណ៍៖ “ខ្ញុំពិតជាចង់ជួយណាស់ ប៉ុន្តែពេលនេះកាលវិភាគរបស់ខ្ញុំពេញអស់ហើយ។”

៣. ផ្ដល់ជម្រើសផ្សេង (Offer an Alternative)

ប្រសិនបើអ្នកមិនអាចជួយបានដោយផ្ទាល់ អ្នកអាចបង្ហាញទឹកចិត្តតាមរយៈការផ្ដល់ជាដំណោះស្រាយផ្សេង៖

• “ខ្ញុំមិនអាចជួយលើកិច្ចការនេះបានទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំអាចណែនាំអ្នកផ្សេងដែលពូកែខាងហ្នឹងឱ្យ។”
• “ថ្ងៃនេះខ្ញុំរវល់ខ្លាំងណាស់ តើចាំសប្តាហ៍ក្រោយបានទេ បើមិនប្រញាប់?”

៤. ប្រើពាក្យ “ខ្ញុំមិន…” ជំនួសឱ្យ “ខ្ញុំមិនអាច…”

យោងតាមការសិក្សាផ្លូវចិត្ត ការប្រើពាក្យថា “ខ្ញុំមិន…” (I don’t) បង្ហាញពីគោលការណ៍ច្បាស់លាស់ ជាងពាក្យថា “ខ្ញុំមិនអាច…” (I can’t) ដែលមើលទៅដូចជាការស្ទាក់ស្ទើរ។

• ឧទាហរណ៍៖ ជំនួសឱ្យការនិយាយថា “ខ្ញុំមិនអាចមកជួបជុំយប់នេះបានទេ” ចូរនិយាយថា “ខ្ញុំមានគោលការណ៍មិនចេញក្រៅយប់ថ្ងៃធ្វើការទេ ដើម្បីរក្សាសុខភាព”។ វាធ្វើឱ្យគេគោរពការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកកាន់តែខ្លាំង។

៥. សុំពេលវេលាដើម្បីគិត (Buy Time)

ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាត្រូវបានគេសង្កត់ឱ្យឆ្លើយភ្លាមៗ ចូរកុំឆ្លើយ “បាទ/ចាស” ភ្លាម។ អ្នកអាចនិយាយថា៖ “ទុកពេលឱ្យខ្ញុំឆែកកាលវិភាគបន្តិចសិន ចាំខ្ញុំប្រាប់ទៅវិញនៅល្ងាចនេះ”។ ការធ្វើបែបនេះ ជួយឱ្យអ្នកមានពេលរៀបចំពាក្យសម្តីបដិសេធឱ្យបានសមរម្យ។

ចំណាំ៖ ការបដិសេធមិនមែនជាការអាត្មានិយមនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការកំណត់ “ព្រំដែន” (Boundaries) ដើម្បីឱ្យអ្នកអាចធ្វើអ្វីដែលសំខាន់បំផុតបានល្អ។

សរុបមក៖ ការបដិសេធដោយមានសុជីវធម៌ គឺផ្អែកលើ “ភាពស្មោះត្រង់ + ការផ្តល់តម្លៃ”។ នៅពេលអ្នកបង្ហាញថាអ្នកគោរពពេលវេលារបស់ខ្លួនឯង នោះអ្នកដទៃក៏នឹងចាប់ផ្តើមគោរពពេលវេលារបស់អ្នកដូចគ្នា ៕